poniedziałek, 27 lutego 2017

Powsińskie wieczornice

WIECZORNICE POWSIŃSKIE

    W mojej pamięci na zawsze pozostaną dni, zwane przez naszą Mamę świętymi wieczorami, czyli okres od Świąt Bożego Narodzenia do Trzech Króli i nieco dalej… Były to czasy dość srogich zim, wolne od ciężkich domowych prac, a więc stosowne na wielopokoleniowe, rodzinne i sąsiedzkie spotkania. Nie było telewizorów, a posiadacze radia lampowego chlubili się tym nabytkiem, bowiem jedynymi, powszechnymi przekaźnikami informacji były wówczas głośniki radiowęzłowe zw. „kołchoźnikami” lub „toczkami”. Aby unikać wszechobecnej indoktrynacji, ludzie organizowali życie na swój własny sposób. Gromadzili się w najcieplejszym miejscu domu, czyli w kuchni. Przy trzaskających w ogniu polanach drewna i melodii/szumie czajnika stojącego na rozgrzanym blacie, snuli opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie. Dotyczyły one m.in.: wydarzeń historycznych, rodzinnych tradycji i obyczajów, anegdot, legend, a także pokutujących zabobonów. Kobiety robiły na drutach, haftowały, nieraz darły pierze lub przędły na kołowrotkach. Nie brakowało przy tym dobrego drożdżowego placka, śpiewu kolęd i innych znanych pieśni oraz tańca, jak znalazł się muzykant. Jak nie było harmonii czy skrzypiec, to wystarczały organki i zwykłe grzebienie z kawałkami pergaminu. Piękny to czas, choć niebogaty ale przepełniony dziecięcą beztroską, wynikającą z poczucia bezpieczeństwa wśród tylu krewnych i znajomych. Tu powstawały nowe przyśpiewki oraz zabawne pomysły na zapustowe figle i korowody!
    Jakże odległe to czasy, ale niezapominane np. przez Centrum Kultury Wilanów oraz wielu „zapaleńców”, skupionych w pracowniach tej kulturotwórczej placówki, jak i przez licznych uczestników, a raczej miłośników bogatej polskiej tradycji. Dlatego styczeń 2017r. w Domu Sióstr Felicjanek i w powsińskiej Starej Plebani, obfitował w wieczornice.
    Pierwsza z nich to „Pierzawka”. Darcie pierza odbyło się 9 stycznia z Zespołem Śpiewaczym „Gołcunecki” z Gałek Rusinowskich (powiat przysuski) i kapelą Braci Pańczaków. Ze wspólnie dartych piór powstała poduszeczka, która zostanie wręczona podczas powsińskich dożynek, pierwszemu urodzonemu w 2017 r. mieszkańcowi Wilanowa. W dniu 16 stycznia gościliśmy Chór Pieśni i Tańca „Wasiloczki” z Bielska Podlaskiego, który w swoim programie pt. „Przed wyjazdem do ślubu”, przedstawił (w języku białoruskim), zwyczaje, obrzędy i pieśni Białorusinów Podlasia, wykonywane w domu tuż przed wyjazdem panny młodej do ślubu. Dało się zauważyć, że panna młoda nie była zadowolona (płakała) z przyszłego o wiele lat starszego ale bogatego męża, wybranego dla niej przez swatów i rodziców. „Cieszyńskie czepiny” odbyły się 23 stycznia w wykonaniu Zespołu Regionalnego „Strumień”. Ten znany ludom słowiańskim weselny obrzęd, przybliżył nam symboliczne przejście panny młodej ze stanu panieńskiego w stan zamężny. Towarzyszyły temu śpiewy i różne zabawy oraz zmiana nakrycia głowy. W miejsce wianka włożono jej na głowę czepiec, jaki od tej pory, nosiły już tylko mężatki.
    Wieczornice Powsińskie rozpoczynano o godz. 18.30, a ich przyjezdni uczestnicy z ledwością zdążali na ostatnie autobusy. Nie dlatego, że same obrzędy tak długo trwały ale wskutek tego, że potem wszyscy się świetnie bawili, jak na karnawał przystało. Kapele grały skoczne kawałki rwące nogi do tańca. Nie brakowało przy tym przyśpiewek (zw. wyrywasami), pieśni nabożnych, obrzędowych oraz  tradycyjnego jadła.                    

Teresa Gałczyńska

Prezentowany artykuł będzie opublikowany w marcowych „Wiadomościach Powsińskich”

















"Kolędowanie w Wilanowie"

„KOLĘDOWANIE W WILANOWIE”

    Pod takim tytułem w grudniu 2016 roku ukazała się płyta CD, tematycznie związana z
ze śpiewem kolęd, pastorałek i kantyczek, które nierozerwalnie towarzyszą okresowi  Świąt Bożego Narodzenia, tj. od 24 grudnia do  6 stycznia - Święto Trzech Króli, a nawet do Święta Ofiarowania Pańskiego, czyli do 2 lutego. W naszej polskiej tradycji 2 lutego jest również  Świętem Matki Bożej Gromnicznej i Dniem Życia Konsekrowanego, obchodzonego przez Kościół.
    Wykonawcami tego nagrania były zespoły Centrum Kultury Wilanów: „Kuźnia Artystyczna” (grupa dorosła i młodzieżowa), Zespół Śpiewaczy „Powsinianie”, Grupa 30+, Chór „Od serca” i Chór „Radosna”. Towarzyszył im Kameralny Zespół Folklorystyczny w składzie: Grzegorz Toporowski – akordeon, kierownictwo artystyczne; Mikołaj Gąsiorek – skrzypce, kierownictwo artystyczne Grupy 30+; Michał Zuń – kontrabas; Piotr Ptak – klarnet; Lubomir Jarosz – trąbka. Cieszymy się i dziękujemy dyrekcji Centrum Kultury Wilanów oraz naszym kierownikom artystycznym, za możliwość realizacji tego ważnego przedsięwzięcia (dla „Powsinian” i „Radosnej” jest to już kolejna płyta CD, przybliżająca zróżnicowany repertuar tych zespołów).
    „Kolędowanie w Wilanowie” to płyta piękna i warta polecenia. Piękna, ze względu na  nowe ale nie „przerysowane” aranżacje oraz ciekawy melodycznie akompaniament.  Stwarza ona nowe, pozytywnie zaskakujące spojrzenie na kolędy znane i te śpiewane przez nas rzadziej. Dodatkową wartością 19-stu nagranych utworów jest ich ewangeliczne przesłanie, przybliżające historię narodzin Pana Jezusa a w tym emocje, warunki i okoliczności w jakich miało  miejsce to wielkie, chrześcijańskie wydarzenie.
Teresa Gałczyńska 

Prezentowany artykuł będzie opublikowany w marcowych „Wiadomościach Powsińskich” oraz w „Biuletynie Wilanowskim”


Pan Grzegorz Toporowski wyróżniony dyplomem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego!

Pan Grzegorz Toporowski wyróżniony dyplomem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego!

     Pan Grzegorz Toporowski jest akordeonistą, absolwentem Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, laureatem konkursów zagranicznych: w Klinghentall (Niemcy) i w Castelfidardo (Włochy) oraz krajowych m.in. w Mławie, Sanoku, Przemyślu, Chełmie, Wrocławiu i Jaworze. Prezentował się na licznych festiwalach m.in. Warszawska Jesień (Warszawa), Musica Gong (Bresci Italia), Conservatorium Organowe (Legnica), Akkorde on Stage (Salzburg Austria), Musica Polonica Nova (Wrocław), Musica Moderna (Łódź), Legnica Cantat, Międzynarodowy Festiwal Chopinowski (Duszniki Zdrój). W swoim muzycznym dorobku ma wiele nagrań a w tym nagranie utworu Ryszarda Osady „E-Motion” dla wytwórni Acte Preable. Występował w Polsce u boku wielu znanych artystów: M. Walewskiej, H. Banaszak, H. Młynkowej, B. Łazuki, A. Guzik, R. Kudelskiego,  J. Tylmana, Cz. Majewskiego i innych. Współpracuje z estradą kameralną Filharmonii Narodowej, z Teatrem Narodowym oraz Operą Narodową.
     Ten młody, utalentowany muzyk, legitymuje się także kilkunastoletnią współpracą z Centrum Kultury Wilanów. W naszej kulturotwórczej warszawskiej placówce jest kierownikiem artystycznym Kameralnego Zespołu Folklorystycznego i kilku zespołów (w tym: Zespół Śpiewaczy „Powsinianie” i do niedawna Grupa 30+, a także Chór Klubu Seniorów „Radosna” i Chór „Od serca”) oraz jednym z instruktorów prowadzących wielopokoleniowy Zespół „Kuźnia Artystyczna”. Ponadto, jest jednym z dwóch opiekunów Zespołu Śpiewaczego „Tęcza” w Gminnym Ośrodku Kultury w Lesznowoli, który był inicjatorem zgłoszenia do wyróżnienia Grzegorza Toporowskiego Dyplomem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za szczególne zasługi w upowszechnianiu kultury. Uhonorowanie wyróżnionego muzyka miało miejsce w dniu 20.12.2016 roku podczas Sesji Rady Gminy w Urzędzie Gminy w Lesznowoli.
     Maestro, niech mi będzie wolno tą drogą, w imieniu członków wszystkich ww. zespołów, złożyć Panu serdeczne gratulacje oraz wyrazić naszą radość i ogromną wdzięczność za współuczestniczenie w licznych i nagradzanych działaniach na rzecz upowszechniania naszej bogatej, polskiej kultury, pod Pana oddanym, przyjaznym, a nade wszystko profesjonalnym kierownictwem artystycznym.
Teresa Gałczyńska

Prezentowany artykuł będzie opublikowany w marcowych „Wiadomościach Powsińskich” oraz w „Biuletynie Wilanowskim”




piątek, 27 stycznia 2017

XV Wilanowski Wieczór Kolędowy

XV Wilanowski Wieczór Kolędowy
            W dniu 15 stycznia 2017 r. w Sanktuarium Matki Bożej Tęskniącej w Powsinie – dzięki zaproszeniu Ks. Proboszcza Lecha Sitka - odbył się już XV Wilanowski Wieczór Kolędowy. Organizatorami tego pięknego, jubileuszowego koncertu było Centrum Kultury Wilanów i Wilanowskie Towarzystwo Chóralne. Licznych, już niemal stałych słuchaczy, serdecznie powitał dyrektor CKW Robert Woźniak. Po tym Joanna Niewiadomska-Kocik
z Wilanowskiego Towarzystwa Chóralnego, przytoczyła kilka wzruszających  zdań  w pełni  oddających treść i znaczenie tego koncertu: „Stary czy młody, wierzący czy obojętny religijnie - gdzież jest Polak, dla którego melodie: Bóg się rodzi… Wśród nocnej ciszy…,
W żłobie leży…
- nie stanowiłyby części własnej duszy? Zrosły się one nierozerwalnie
z polskością, której są wykwitem, a mogą być słusznie dumą” – pisała Ewa Kossak w swej urokliwej książce o tradycjach i obyczajach ”polskiego roku”. Podobnie brzmiących zachwytów nad rodzimą twórczością kolędową, można w polskiej literaturze odnaleźć bardzo wiele.
            Wykonawcami ponad  2,5–godzinnego koncertu kolęd, kantyczek i pastorałek byli:
- Zespół śpiewaczy „Powsinianie” z Centrum Kultury Wilanów (opieka artystyczna – Grzegorz Toporowski, przy akompaniamencie sześcioosobowej kapeli),
- Chór Klubu Seniorów „Radosna” z Centrum Kultury Wilanów (opieka artystyczna – Grzegorz Toporowski),
- Zespół Grupa 30+ z Centrum Kultury Wilanów (opieka artystyczna – Mikołaj Gąsiorek, przy akompaniamencie sześcioosobowej kapeli),    
- Chór Maksymilianum z parafii św. Maksymiliana z Warszawy (dyrygent – Andrzej Kondej)
- Chór Epifania z parafii Miłosierdzia Bożego na Saskiej Kępie (dyrygent – Zuzanna Falkowska),
- Chór „Con Brio” z parafii św. Elżbiety w Powsinie (dyrygent – Tadeusz Zwierzchowski),
- Chór Liturgiczny parafii N.M.P. Wspomożenia Wiernych w Zalesiu Dolnym  (dyrygent – Paweł Ginda),
- Chór Konstancińskiego Domu Kultury GRAPA FAMILY (dyrygent – Aleksandra Puacz-Markowska),
- Chóry parafii Bożej Rodzicielki w Klarysewie i Bogurodzicy Maryi z Jelonek (dyrygent – Józef Stępień),
- Wilanowskie Towarzystwo Chóralne (dyrygent – Andrzej Kocik).
            Po zakończeniu każdego występu, na  ręce opiekuna artystycznego zespołu lub dyrygenta chóru, wręczano bardzo wymowne figurki. Były nimi Anioły Harmonii, wykonane przez dzieci niepełnosprawne.
            W tym krótkim tekście nie mogłam przytoczyć różnorodnych i wzruszających treści śpiewanych utworów. Nie jest też możliwe opisanie słowami widocznego zaangażowania emocjonalnego, a także profesjonalnego warsztatu muzycznego wszystkich śpiewających       i grających. Na takim koncercie trzeba koniecznie być, żeby współuczestniczyć                      w kultywowaniu naszej pięknej, na wskroś polskiej tradycji. Jest ona wyrazem przejmującej, chóralnej modlitwy wznoszonej do Bożego Dzieciątka (np. …Podnieś rękę Boże Dziecię, błogosław Ojczyznę miłą…), a także wychwalającej przymioty Bogurodzicy Maryi (np. Święta Panienka Syna kołysała… czy Lulajże Jezuniu…).  Jest to zbieżne ze słowami Adama Mickiewicza, który w roku 1841 w wykładach z literatury słowiańskiej mówił: „Nie wiem, czy jaki  inny kraj może się pochlubić zbiorem podobnym do tego, który posiada Polska…. Mówię o zbiorze Kantyczek… Uczucia w nich wypowiedziane, uczucia macierzyńskie, gorliwej czci Najświętszej Panny dla Boskiego Dzieciątka, są tak delikatne i święte, że tłumaczenie prozą mogłoby je spospolitować. Trudno by znaleźć w jakiejkolwiek innej poezji wyrażenia tak czyste, o takiej słodyczy i takiej delikatności”.
            Mieliśmy okazję uczestniczyć w tej wspólnej uczcie duchowej i za to owocne agape organizatorom, zespołom, chórom i wiernym uczestnikom tego Kolędowego Wieczoru, serdeczne Bóg zapłać.

                                                                                              Teresa Gałczyńska

                                                                                               18.01.2017 r. 











"Bożej Miłości iskierka"

Chodzi po świecie miłość bezdomna,
dziś niepotrzebna nikomu.
Nie chcą jej dzieci, młodzi i starsi,
ni w sercach swoich, ni w domu.

Gdzie są te czasy?...
Gdzie są te czasy gdy rozpalała,
głowy młodzieńcze i dusze.
I góry z nimi przenosiła
wraz z falą wielkich wzruszeń.

Wtedy to matki nią przepełnione
dawały dzieciom życie.
Dbały o każdy jego szczegół,
dzieląc miłością obficie. 
Wówczas ojcowie rodzinom swoim 
ochroną byli, stalową tarczą.
A i dziadkowie licznym potomkom,
mogli powierzać swą dolę starczą.

Otwórzmy szeroko swe podwoje
i niech się dzisiaj nikt nie lęka.
Że wejdzie przez nie do serc naszych
tej Bożej Miłości, bezdomna iskierka.

Ona to sprawi, że znikną spory,
zadawnione, niszczące waśnie.
I polskie życie od tej pory 
     z pomocą Bożą, znów kwitnąć zacznie!

Teresa Gałczyńska
(Połczyn  Zdrój 23.12.2016 r.)







poniedziałek, 21 listopada 2016

Obchody 98. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę
    11 listopada 1918 roku, to jedna ze szczęśliwych dat w historii naszej Ojczyzny, która po 123 latach zaborów odzyskała niepodległość. Chociaż od tej upragnionej i ciężko wywalczonej chwili minęło już 98 lat, to pamięć o tamtym czasie pozostaje wciąż żywa i godna uroczystych obchodów tego Narodowego Święta Niepodległości. Miały one miejsce w całym kraju i były odzwierciedleniem troski, dbałości i przywiązania do ziemi dziadów i ojców, przywiązania do wiary, historii i tradycji.
    Z tej okazji 7 listopada 2016 r. w Powsinie, z inicjatywy Centrum Kultury Wilanów oraz Proboszcza ks. Lecha Sitka, odbył się koncert patriotyczny w wykonaniu chóru „Cantus Nobilis”(łac. szlachetny śpiew), działającego przy parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy na Saskiej Kępie, który prowadzi pani Barbara Jasińska-Sroka. Po tym zebrani wzięli udział w  marszu do miejsc upamiętniających „Naszych bohaterów”. Towarzyszyły temu modlitwy, wystąpienie Posła RP Andrzeja Melaka, śpiew Grupy 30+ i palenie zniczy. Kontynuacja wspólnego śpiewu pieśni patriotycznych odbyła się w Starej plebani przy ul. Ptysiowej 3. Zgodnie z tradycją wszyscy uczestnicy tej uroczystości zostali pokrzepieni powsińską grochówką.
    W dniu 11 listopada wielu Powsinian uczestniczyło w państwowych obchodach Narodowego Święta Niepodległości m.in.: w Świątyni Opatrzności Bożęj w Wilanowie, na Placu Piłsudskiego, a także biorąc udział w organizowanych występach, marszach i biegach. 13 listopada, po niedzielnej Mszy Świętej w naszym Sanktuarium Matki Bożej Tęskniącej,  mieliśmy przyjemność wysłuchania pięknych pieśni kościelnych i patriotycznych w wykonaniu Chóru Katedry Lwowskiej im. Jana Pawła II. Chór ten trwa w środowisku polskim nieprzerwanie już od ponad 40 lat, pod kierownictwem założyciela i dyrygenta Bronisława Pacana.
     Ufam, że udział w tych obchodach był dla nas także czasem refleksji nad tym, jak kochać naszą Ojczyznę i co robić by była coraz piękniejsza, bogatsza i silna? Jak wzmocnić więzi społeczne, żeby w naszej Ojczyźnie zapanowała zgoda, która buduje?
Odpowiedź na te pytania zawarta jest w postawie społeczno-politycznej zw. patriotyzmem. Postawa ta „łączy przywiązanie do własnej Ojczyzny, poczucie więzi społecznej oraz poświęcenie dla własnego narodu z szacunkiem dla innych narodów”. W tym miejscu warto przypomnieć niezwykłe słowa poematu „Myśląc Ojczyzna”, w którym Kard. Karol Wojtyła pisze: „Ojczyzna – kiedy myślę – wówczas wyrażam siebie i zakorzeniam, (…) z niej się wyłaniam (…), gdy myślę Ojczyzna – by zamknąć ją w sobie jak skarb”.

Co my dzisiaj i jak często myślimy o Ojczyźnie – Matce naszej?

                                    Teresa Gałczyńska





czwartek, 22 września 2016

VII Ogólnopolskie Warsztaty Fotograficzne „alterDIASTAR”  w Powsinie

     VII Ogólnopolskie Warsztaty Fotograficzne „alterDIASTAR” im. Andrzeja Zatorskiego, odbyły się Powsinie w dniach od 29 czerwca do 3 lipca 2016 r. Miejscem spotkań była Stara Plebania - Dom Pracy Twórczej  Centrum Kultury Wilanów, które wraz z panią Joanną Borowską (archeologiem, fotografikiem), było organizatorem tego artystycznego wydarzenia.
Celem warsztatów było doskonalenie umiejętności fotografowania w różnych warunkach plenerowych pod kierunkiem Sławomiara Olzackiego, Grażyny Myślińskiej i Joanny Borowskiej, fotoreporterów Polskiej Agencji Fotografów FORUM. W szkoleniu wzięło udział 36 osób, które na końcowych zajęciach przystąpiły do dwóch konkursów: „Wilanów nieznany” i „Fotoreportaż wilanowski”, oddając do oceny jury 205 zdjęć pojedynczych oraz 33 zestawy zdjęć reportażowych. Prace nagrodzone i wyróżnione można obejrzeć w Internecie pod hasłem „alterDIASTAR” Warszawa 2016. 
     Uczestnictwo w tych warsztatach zawdzięczam pani Joannie Borowskiej, która z wielkim zainteresowaniem rejestruje „cyfrowo” liczne i różnorodne powsińskie działania. I w tym miejscu dzielę się swoją radością, ponieważ w konkursie „Fotoreportaż wilanowski” zdobyłam wyróżnienie. Jury w uzasadnieniu swojej decyzji podkreśliło:… ”Reportaż Ja kocham Powsin mój, to ciekawy i społecznie trafiony pomysł ponieważ przedstawia dzień powszedni Powsinian. Tych utrudzonych codzienną rolniczą pracą ale nadal przywiązanych do swojej rodzinnej ziemi oraz tych, którzy od dzieciństwa wymagali szczególnej troski, ale tu żyją i pracują, a społeczność powsińska z życzliwością akceptuje ich odmienność...  Przy tym na uznanie zasługuje fakt, że te ciekawe i twórcze zdjęcia – jako jedyne – zostały wykonane aparatem typu amatorskiego”. 
Bohaterami tych reportaży byli: Anna Kłos, Adam Młynarczyk oraz Wiesław Latoszek oraz osoby im towarzyszące. Bardzo dziękuję Państwu za pomoc w realizacji tego  konkursowego zadania. Dziękuję za spontaniczne i bardzo naturalne kreacje w przedstawieniu tej migawki z Waszego codziennego życia. Życia nie raz mozolnego i doświadczanego a zarazem jakże pięknego. Pięknego,  bo rodzinnego i wśród życzliwych sąsiadów, znajomych, a zarazem zgodnego ze sobą samym oraz z otaczającą piękną powsińską naturą.


 Teresa Gałczyńska